Module 3 - Sessie 1
1Introductie & leerresultaten
HTMLOrganisatorische aspecten- Welkom bij Sessie 1
In deze sessie presenteren we de zes belangrijkste organisatorische gebieden waarmee rekening moet worden gehouden, en verkennen we hoe ze binnen een PLG kunnen worden aangepakt via informatie-input, praktische oefeningen en reflectiemogelijkheden. We beginnen met twee citaten …
Citaat 1:
"He who every morning plans the transaction of the day and follows out that plan, carries a thread that will guide him through the maze of the most busy life." Victor Hugo (in Maxwell, 2000, p.182)
Citaat 2:
"A good plan is like a road map: It shows the final destination and usually the best way to get there.“ (H. Stanley Judd)
Deze twee citaten benadrukken het belang van organisatorische aspecten voor werk in het algemeen en wijzen erop dat het juist aanpakken ervan bijdraagt aan succes. Ze kunnen worden gerelateerd aan de aanpak van PLG-werk. In PLG's hechten deelnemers veel waarde aan diepe reflectie en de ontwikkeling van nieuwe ideeën voor hun praktische werk. Door ook aandacht te besteden aan organisatorische aspecten ondersteunt de groep hun eigen samenwerking. Als organisatorische aspecten bewust worden gepland – bijvoorbeeld doordat de groep structuren vaststelt rond tijd, bijeenkomsten en processen, en door te anticiperen op het vastleggen van resultaten en verworvenheden – zijn sommige beslissingen voor de leden later in het proces al genomen en hoeven ze niet meer te worden besproken. Wanneer een groep aandacht besteedt aan organisatorische aspecten, zorgt ze ervoor dat afleiding, inefficiënte uitwisseling of onaangename situaties worden verminderd.
2Overzicht van de organisatorische aspecten van PLG's
HTMLDe cirkeldiagram hieronder illustreert alle aspecten die in aanmerking moeten worden genomen binnen de organisatorische dimensie en omvat zes secties
3Beschrijving van de organisatorische aspecten van PLG's
HTMLBeschrijving van de cirkeldiagram:
1. Tijdmanagement: Wat tijdmanagement betreft, richt de groep zich op het optimaal gebruiken van tijd, door zo efficiënt mogelijk te werken om de voordelen voor iedereen in die tijd te maximaliseren. Dit wordt gewaarborgd door de sessies in het algemeen voor te structureren en een agenda te bieden die een overzicht geeft van wat te verwachten is. Een over het algemeen vast tijdsbestek helpt leden om gedisciplineerd en gefocust samen te werken, omdat iedereen de procedures kent en er geen tijd verloren gaat aan discussies door onzekerheden.
2. Ruimte & materialen: Het voorbereiden van de ruimte en materialen dient als externe structuur die de PLG helpt zich te richten op de inhoudelijke onderwerpen. Dit creëert ook aanvullende voorwaarden die relevant zijn voor de bijeenkomst, waardoor de tijd kan worden besteed aan de eigenlijke uitwisseling. De kwaliteit van de uitwisseling en ieders vermogen om aan de discussie deel te nemen worden beïnvloed door de inrichting van de ruimte. Het ontwerp van de ruimte bevordert ook een gevoel van welbevinden wanneer ze uitnodigend en verwelkomend is. Materialen verhelderen op hun beurt het proces en de taken, stimuleren deelname en maken interactie op verschillende manieren mogelijk.
3. Externe & interne communicatie: Organisatorische afspraken betreffen ook wie buiten de groep wordt geïnformeerd over welke aspecten van de activiteiten van de groep en hoe de groep de interne communicatie binnen de PLG fundamenteel wil structureren. Dit verheldert wie moet worden gecontacteerd met betrekking tot de groep, en welke informatie extern mag worden gecommuniceerd, en wat vertrouwelijk moet blijven. Communicatiemanagement omvat ook het vooraf beslissen wie waarover moet worden geïnformeerd en via welke kanalen, evenals het gezamenlijk bepalen hoeveel de PLG zich voor promotionele doeleinden presenteert.
4. Werkmethoden: Activiteiten die specifiek in PLG- werk worden gebruikt, kunnen sterk variëren, maar ze vormen altijd eerst een specifiek kader voor samenwerking en uitwisseling. Diverse methodische opzetten helpen om snelle en gevarieerde gesprekken aan te gaan, alert te blijven op tijdsbeperkingen, spontaan onderwerpen te introduceren zonder de focus te verliezen, en de discussie visueel te organiseren. Werkmethoden maken flexibiliteit en variatie mogelijk, mits ze bewust worden gekozen om bij het doel te passen. Er zijn ook basiswerkmethoden in een PLG die in elke sessie voorkomen.
5. Proceskwaliteit: Organisatorische aspecten kunnen ook helpen om de proceskwaliteit van een PLG te verbeteren. Voornamelijk door permanent het 'vogelperspectief' op te nemen, oftewel doorlopende meta-communicatie. Dit stelt leden in staat om hun eigen ontwikkeling te volgen en een overzicht te behouden van het uitwisselingsproces als geheel. Bovendien ondersteunen zulke monitoring- elementen elementen zoals het stellen van doelen, het omzetten van doelen in geplande stappen, en uiteindelijk het evalueren of de verwachte resultaten zijn behaald. Voor deze monitoringstappen zijn methoden geschikt die regelmatig worden gebruikt.
6. Documentatie: Aangezien PLG's voor de lange termijn zijn ontworpen en leden elkaar na enige tijd weer ontmoeten, is het documenteren van wat is ontwikkeld en afgesproken een belangrijk hulpmiddel om te onthouden. Organisatorische elementen zoals duidelijke documentatiepraktijken, archivering, communicatiekanalen en snelle deelmethoden zijn essentieel voor naadloze samenwerking en voor de eigenlijke uitwisseling van kennis die schriftelijk of visueel is vastgelegd, naast verbale kennis. Ze helpen deelnemers ook om snel weer bij het onderwerp te komen bij de volgende bijeenkomst. Ook kan documentatie, dankzij de mogelijkheid om digitale tools te gebruiken, grondig en toch tijdsefficiënt zijn.
4Belangrijk om te weten 💡
HTML💡
De aspecten van de afzonderlijke componenten van de organisatorische dimensie sluiten elkaar niet uit; in plaats daarvan overlappen de organisatorische elementen vaak of zijn ze direct met elkaar verbonden. Om duidelijke leer- en reflectiestappen te bieden, en zo de oriëntatie te vereenvoudigen, volgen we het gevestigde onderscheid.
Of je nu begint te werken met een PLG of organisatorische aspecten overweegt gedurende de tijd die je samen doorbrengt, er zijn zorgvuldig ontwikkelde activiteiten die specifiek zijn ontworpen om organisatorische aspecten samen te coördineren. Ze zijn opgebouwd als een bijeenkomstgids en kunnen rechtstreeks door de facilitator met een groep worden gebruikt of, indien nodig, zelfstandig door de groep worden uitgevoerd aan de hand van de instructies. Deze activiteiten zijn ook ontwikkeld in het LeaFaP-project en vullen de training aan. De activiteiten nemen ongeveer 1,5-2 uur in beslag. Ze omvatten verschillende deeltaken waarin de groep haar huidige organisatorische praktijken onderzoekt en analyseert, mogelijke verbeteringen overweegt en ze actief implementeert. Verder zijn er werkbladen en oefensjablonen beschikbaar.
5Modul
MP46Meer activiteiten op onze website
HTML1. De eerste activiteit in de organisatorische dimensie kan worden gebruikt door een PLG die al enkele actieve sessies heeft gehouden maar nog in de beginfase van haar ontwikkeling zit, of door een PLG die dit nog nooit eerder heeft overwogen, ongeacht hoe lang ze al samenwerken.
https://www.leafap.eu/wp-content/uploads/2025/06/12_Organizational_English.pdf
2. De tweede activiteit kan worden gebruikt zodra de groep haar organisatorische initiatieven heeft gepland en heeft geprobeerd een paar sessies te implementeren. Ze richt zich dan op het reflecteren op de implementatie
https://www.leafap.eu/wp-content/uploads/2025/06/13_Organizational_English.pdf
7Aspecten tijd/ruimte & materiaal
HTMLTijd & Ruimte/Materiaal
Als het gaat om het houden van een PLG-bijeenkomst, zijn er veel details waarmee rekening moet worden gehouden. Dit omvat zowel de interne als externe structuur van de sessie. Daarom moet je voorbereid zijn. TDe eerste oefening richt zich op fundamentele overwegingen voor een PLG-sessie, en belicht aspecten die essentieel zijn zowel in de voorbereiding als in de facilitering van de bijeenkomst. Het volgende is een gesprek tussen twee PLG-leden die met elkaar praten na een PLG-sessie en ontevreden waren over hoe het ging. Luister naar het audio- bestand en denk na over hoe jij de situatie zou aanpakken. Je kunt het bestand pauzeren en onderweg aantekeningen maken.
8Audio 1: Luister naar een gesprek meteen na een PLG-sessie
M4A9Problemen oplossen ✏️
HTML✏️ Luister naar de tweede dialoog en denk na over welke ideeën je kunt toepassen.
10Audio 2: Luister naar een gesprek na de discussie
M4A11Selectievakje
HTMLChecklist
12Dieper ingaan op ruimte & materiaal
HTMLRuimte & Materiaal
Na het bespreken van de belangrijkste aspecten die van belang zijn voor het uitvoeren van een PLG-sessie, richten we onze aandacht nu op de vergaderruimte en de inrichting ervan. Met dit proces (of een vergelijkbaar proces) in gedachten is het handig om voor elke sessie de essentiële materialen bij de hand te hebben. We hebben een PLG-vergaderruimte voorbereid waarin vijf gekleurde rechthoeken in rood, blauw, oranje, paars en groen verschillende zones in de ruimte aangeven. De afbeeldingen bevatten verschillende soorten materialen die we overwegen te gebruiken in een PLG-sessie en die aan elk gedeelte van de ruimte zijn toegewezen. Je kunt deze ideeën natuurlijk gebruiken in een PLG-bijeenkomst of een andere vergadersituatie.
1. De plek van de facilitator: Praatbal, klok, computer, mobiele telefoon, samenvattingsbladen
2. De sessietafel in het midden: Metaplan-kaarten (in verschillende kleuren), wit papier, plakbriefjes, agenda, documentatiemateriaal
3. Een flip-overwand aan de zijkant: Markers (in verschillende kleuren), plakstickers/zelfklevende stippen, poster
4. Een bijzettafel: waterflessen, koffiekan, koekjes, kopjes/glazen
5. Optionele tweede tafel: Boeken, verder materiaal
Hoe stel je jouw ideale vergaderruimte voor?
↪ Welke inzichten of ideeën uit deze sessie ga je toepassen in je eigen groep?
↪ Hoe weerspiegelt jouw gekozen ruimte-indeling jouw faciliteringsstijl en de doelen die je met de groep wilt bereiken?
↪ Hoe kan de ruimte zo worden vormgegeven dat deze de behoeften en bijdragen van alle leden weerspiegelt? Hoe kunnen de ruimte en de inrichting ervan samenwerking en focus ondersteunen?
13Aspecten interne/externe communicatie & werkwijzen
HTMLInterne/externe communicatie & werkwijzen
Het eerste deel richt zich op twee belangrijke aspecten: informatiegerelateerde en contactgerelateerde communicatie. Het schetst hoe PLG-leden informatie uitwisselen, basisregels vaststellen en op een respectvolle en productieve manier met elkaar omgaan.
Informatiegerelateerde communicatie
Over het algemeen moeten PLG-leden het eens worden over enkele kernpunten. Deze betreffen niet alleen hun voornemen om over het onderwerp te communiceren, maar leggen ook de basisregels vast voor hoe ze met elkaar omgaan. Leden moeten het er ook over eens worden wie wat moet weten en wat ze mogen of geacht worden te delen. De vragen om te overwegen zijn: Wie krijgt welke informatie, waarom, en wie is de contactpersoon voor specifieke kwesties, enzovoort?
De taak van de begeleidende facilitator is om de groep door deze uitwisseling te leiden, en ervoor te zorgen dat alle punten worden verhelderd en dat onopgeloste kwesties niet tot conflicten leiden. Het is nuttig om deze aspecten aan het begin of na de eerste paar sessies te behandelen, inclusief beslissingen die nodig zijn voor de naleving van de gegevensbescherming.
Hieronder staan de leidende vragen uit een checklist:
· Wie moet worden geïnformeerd dat de PLG werkt …?
· Wie is onze contactpersoon voor externe zaken …?
· Met welke privacyaspecten moeten we rekening houden …?
· Hoe gaan we om met verwachtingen rond vertrouwelijkheid/persoonlijke informatie over individuen …?
· Hoe willen we de groep extern presenteren …?
14Het perspectief van de facilitator in de PLG- Nummer 1
HTMLContactgerelateerde communicatie
In het tweede deel ga je (1) onderzoeken hoe informatie- en contactgerelateerde communicatie de samenwerking binnen een PLG vormgeven en hoe je jezelf als facilitator positioneert. (2) Je kunt de mogelijke voordelen en beperkingen van specifieke communicatiekeuzes overwegen.
1. Perspectief van de facilitator in de PLG
“«Spiegeltje, spiegeltje aan de wand … wat kan ik als facilitator eigenlijk beïnvloeden, überhaupt?»“
Als facilitator beïnvloed je in belangrijke mate het niveau van vertrouwen en samenwerking in de communicatie van de PLG. Als facilitator moet je reflecteren op wat voor jou belangrijk is, hoe je effectief kunt werken, hoe je aangesproken wilt worden, in welke mate je jezelf persoonlijk laat zien, en wat voor soort ondersteuning je wilt bieden.
15Laten we kijken waar je staat 📍
HTMLReflectie — Schuifregelaaroverzicht
Zelfpositionering
Verplaats elke schuifregelaar naar waar je nu staat.
Optionele notitie (voor jezelf): Welke patronen merk je op tussen je schuifregelaars?
16Het perspectief van de facilitator in de PLG- Nummer 2
HTMLZodra de facilitator zich bewust is van zijn voorkeuren, kan hij deze afstemmen op de behoeften van de PLG-leden. Het is nuttig om de mogelijke voordelen en beperkingen van een specifieke communicatiekeuze te overwegen. Het onderscheid hieronder biedt enige gerelateerde informatie. Welke kies je en waarom?
Hieronder vind je enkele checklistkaarten: Hier kun je voor jezelf nagaan wat je al in de praktijk brengt en wat je voor de volgende sessie wilt overwegen
17Checklistkaarten
HTML18De discussie structureren
HTMLWerkwijzen
In dit deel leer je hoe faciliteringskaarten kunnen worden gebruikt om de themaontwikkeling binnen een PLG te structureren. Ze ondersteunen een helder en participatief proces door leden te helpen ideeën te ordenen, prioriteiten te stellen en op een transparante manier gezamenlijke beslissingen te nemen.
Het structureren van de discussie met faciliteringskaarten
Het gebruik van faciliteringskaarten is een nuttige manier om het gesprek te organiseren en het als geheel te documenteren. Hieronder tonen we typische onderscheidingen die de facilitator tijdens de discussie in gedachten houdt en ordent met behulp van passende faciliteringskaarten.
De hieronder getoonde kaarten geven een typische volgorde weer van de basisstappen (basisonderscheid) voor het gebruik van de faciliteringskaarten.
Ø Titel van het gekozen onderwerp
Ø Casusvoorbeeld
Ø Theoretische referentie genoemd door een deelnemer (bij onduidelijkheid grijpt de facilitator in)
Ø Concept waaraan het idee kan worden toegewezen
Ø Voorgestelde handelingsoptie
Ø Studieresultaat waar iemand van heeft gehoord of dat door de facilitator wordt ingebracht
Ø Onderwerp dat aanvullend naar voren komt maar moet worden uitgesteld (onderwerpenlijst)
Ø Voorgestelde handelingsoptie
📍 Bovendien laat een korte uitlegvideo zien hoe dit in de praktijk werkt
19Video: de discussie structureren met faciliteringskaarten
MP420Tip 💡
HTML💡
Het wordt aanbevolen dat de moderator of facilitator op een metacommunicatieve manier uitlegt hoe vooral belangrijke bijdragen of nieuwe kleuren/vormen worden toegepast, om de leden inzicht te geven in de procedure. Eerst een foto maken van discussiecirkels die grotendeels compleet zijn, en deze vervolgens opzij leggen om het midden van de tafel vrij te maken (vaak in combinatie met een korte pauze), helpt ook om het overzicht te bewaren.
21Aspecten van proceskwaliteit en documentatie
HTMLAspecten van proceskwaliteit en documentatie
In dit deel onderzoek je hoe proceskwaliteit kan worden versterkt door middel van een driefasenmodel dat kan worden gebruikt in PLG's of vergelijkbare groepsactiviteiten. Daarnaast heb je de mogelijkheid om documentatie in de praktijk te bekijken.
Proceskwaliteiten
Naast perspectieven die afzonderlijke sessies structureren, beschouwt een belangrijke procesgerichte blik de grote mijlpalen die een PLG in de loop van meerdere sessies bereikt. Er zijn enkele stappen die in eerste instantie kunnen worden gebruikt om het traject van een PLG in de loop van de tijd in kaart te brengen. In algemene termen zijn de stappen: vormingsfase, praktijk, versterking, hoewel de fasen niet strikt van elkaar te onderscheiden zijn – soms lijkt een groep de volgende fase te hebben bereikt, maar vertoont nog gedrag dat aan een eerdere fase zou worden toegeschreven.Over het geheel genomen heeft proceskwaliteit in een PLG betrekking op interne en externe structuren, de professionele en persoonlijke samenwerking van haar leden, individuele professionele ontwikkeling, en inspanningen om het geleerde in de praktijk toe te passen. Naast de individuele en themagerelateerde doelen van de PLG is het belangrijk om het perspectief te overwegen dat de ontwikkeling en vestiging van de PLG moet worden gezien als een proces dat zowel begeleid als geëvalueerd moet worden.
📌 Op basis van Bouchamma et al. (2020) geven we een voorbeeld van de typische procesfasen van een PLG, waarvan de inhoud als volgt wordt geschetst. De volgende weergave vat de belangrijkste aspecten in beknopte vorm samen. Hiervoor gebruiken we eerst een visualisatie van de procesfasen.
223-procesfasen van een PLG
PNG
23Uitleg van het 3-procesmodel
HTML Fase 1: Initiatie
- Besluit om de PLG op te richten
- Onderhandelingsprocessen doorlopen
- De voorwaarden voor de PLG vaststellen (regelmatige bijeenkomsten, planning)
- (Individuele) onderwerpen en uitdagingen aanpakken
Fase 2: Implementatie
- Kennismaken met nieuwe leer- en werkbenaderingen (uitwisseling tussen leden/facilitering, inspiratie putten uit voorbeelden van anderen)
- Integratie van nieuwe werkwijzen
Fase 3: Institutionalisering (integratiefase)
- De PLG is volledig geïntegreerd als een stabiel en zelfvoorzienend onderdeel van de organisatie
- Gedeelde waarden, normen en collectieve verantwoordelijkheid zijn stevig verankerd in de dagelijkse praktijk.
- Leden tonen een voortdurende, onderzoeksgedreven mindset ten aanzien van professioneel leren en verbeteren
24Reflectievragen
HTMLNu kun je jezelf de volgende reflectievragen stellen of erover nadenken:
Fase 1: Initiatie
Voor wie al een PLG heeft:
↪ Hoe duidelijk waren de doelen, rollen en randvoorwaarden gedefinieerd aan het begin van onze PLG?
↪ In welke mate werd er tijdens de initiatiefase rekening gehouden met de belangen en behoeften van alle leden?
↪ Wat hielp om vertrouwen en gedeelde verantwoordelijkheid op te bouwen in de beginfase van de PLG?
Voor wie nog geen PLG heeft:
↪ Welke onderwerpen of uitdagingen in mijn professionele context zouden geschikt zijn om een PLG op te richten?
↪ Welke randvoorwaarden (tijd, structuur, ondersteuning) zouden nodig zijn om met succes een PLG te starten?
↪ Wie in mijn organisatie zou geïnteresseerd kunnen zijn om zich bij een PLG aan te sluiten, en waarom?
Fase 2: Implementatie
Voor wie al een PLG heeft:
↪ Hoe effectief integreren we nieuwe leer- en werkbenaderingen in onze praktijk?
↪ Welke factoren bevorderen of belemmeren open uitwisseling tussen leden?
↪ Hoe gebruiken we voorbeelden en ervaringen van anderen als inspiratie voor onze eigen ontwikkeling?
Voor wie nog geen PLG heeft:
↪ Welke vormen van professionele uitwisseling gebruik ik momenteel, en hoe zouden ze systematischer kunnen worden?
↪ Hoe zou ik kunnen experimenteren met nieuwe werk- of leerbenaderingen die een toekomstige PLG zouden ondersteunen?
↪ Welke soorten ondersteuning (bijv. facilitering, tijd, digitale hulpmiddelen) zouden mij helpen om gezamenlijke leerprocessen op gang te brengen?
Fase 3: Institutionalisering (integratiefase)
Voor wie al een PLG heeft:
↪ Hoe kunnen we herkennen dat onze PLG volledig is ingebed in de dagelijkse praktijk en de organisatiecultuur?
↪ Hoe zorgen we ervoor dat gedeelde kennis daadwerkelijk wordt toegepast en zichtbare impact creëert?
↪ Welke structuren helpen onze PLG om in de loop van de tijd levendig, productief en leergericht te blijven?
Voor wie nog geen PLG heeft:
↪ Hoe zou een duurzaam functionerende PLG eruitzien in mijn organisatie?
↪ Welke waarden, normen of routines zouden moeten veranderen om gezamenlijk leren vanzelfsprekend te maken?
↪ Hoe zou verantwoordelijkheid voor collectieve ontwikkeling op een blijvende manier kunnen worden verankerd?
25Documenteren 📝
HTMLDocumentatie
Bij het omgaan met documentatie vanuit het perspectief van een facilitator is het nuttig om eerst intern te reflecteren en de vragen over documentatie in de PLG te overwegen. Er zijn verschillende referentiepunten om te overwegen met betrekking tot de huidige processen van de PLG, de documentatie zelf en de evaluatie van resultaten, waarbij ook moet worden besloten over de passende vormen, methoden en media. Uiteindelijk gaat dit over het nemen van verantwoordelijkheid voor de kwaliteit van de PLG.
Documentatie binnen de PLG betekent niet alleen het maken van notulen en het archiveren of ordenen van documenten, maar omvat onder andere ook dat:
• gebieden voor leren en ontwikkeling toegankelijk kunnen worden gemaakt.
• leden ondersteuning krijgen bij het plannen, uitvoeren en evalueren van initiatieven.
• men gemakkelijk kan terugkijken op de vorige sessie en zich ook kan voorbereiden op de huidige of volgende sessie.
• het gemakkelijker is om onderwerpen in de volgende sessie op te volgen.
• inzichten, geleerde lessen en geteste praktijken gemakkelijker kunnen worden gedocumenteerd en opnieuw bekeken in de dagelijkse praktijk.
• informatie, lopende kwesties en plannen binnen de PLG kunnen worden gedeeld.
• verschillende documentatiemethoden bekend zijn, individueel georganiseerd, uitgeprobeerd en consequent toegepast in de dagelijkse praktijk.
• taken georganiseerd zijn, verantwoordelijkheden duidelijk toegewezen, en kennismanagement geïmplementeerd.
26Zwart Schaap- Introductie & Opdracht
HTML
Nu is het tijd om het in de praktijk te brengen en te testen. Om verschillende documentatiemethoden te leren kennen en te onderscheiden welke ongeschikt zijn, probeer de «zwarte schapen» te identificeren. Van de negen afbeeldingen zijn er twee de «zwarte schapen», wat betekent dat ze minder geschikt zijn voor ondersteunende documentatie. Bekijk eerst alle afbeeldingen en overweeg welke ervan goede documentatiepraktijken of voorbeelden vertegenwoordigen, en welke minder geschikt zijn. Wanneer je op de hele afbeelding klikt, verschijnt het juiste antwoord: een groen kader geeft een juiste keuze aan, terwijl een rood kader het zwarte schaap toont, dat helaas onjuist is.
27Zwart Schaap
HTML28Zwart Schaap- Uitleg
HTMLOplossing - Afbeeldingsbeschrijvingen:
Afbeelding 1: Een duidelijk gestructureerd protocol voor alle deelnemers, inclusief koppen, agendapunten, de datum, toegewezen taken en geplande aankomende bijeenkomsten.
Afbeelding 2: Een actieplan dat volledig is ingevuld, zonder lege velden. Alleen zorgvuldig overwogen en gedocumenteerde invoer kan worden geëvalueerd, wat op zijn beurt succes ondersteunt.
Afbeelding 3: Een flip-over met een goed gestructureerde agenda, groot leesbaar handschrift, verschillende kleuren voor structurering, en reservemarkers.
Afbeelding 4: Een PLG-map, geopend met tabbladen: alle documenten zijn op aangewezen plaatsen georganiseerd, wat structuur biedt en verlies voorkomt. Bovendien kan de map worden gepersonaliseerd met een felle kleur of patroon om hem gemakkelijk terug te vinden.
Afbeelding 5: Een gedeelde digitale werkruimte (zoals een online Trello-bord) is goed gestructureerd; actuele gebeurtenissen en informatie worden weergegeven, en er worden verschillende kleuren gebruikt (met een legenda die het gehanteerde systeem uitlegt).
Afbeelding 6: Een rommelige of onleesbare notitie op een stuk papier of een pagina die helemaal volgekrabbeld is, zonder duidelijke structuur – chaotisch, overladen of onvolledig (ontbrekende datum, inhoud niet goed toegewezen)
Afbeelding 7: De persoonlijke werkruimte of voorbereiding voor de sessie is zeer minimaal en summier. Het bestaat uit slechts één enkel vel papier, gedeeltelijk ingevuld, met een potlood ernaast.
Afbeelding 8: PLG-dagboek. Een klein notitieboekje of A5-blok dient als een praktisch documentatiehulpmiddel in de dagelijkse praktijk. Ideeën, informatie en momenten van inzicht kunnen snel worden vastgelegd en gemakkelijk opnieuw bekeken.
Afbeelding 9: Faciliteringskaarten met de gedocumenteerde inhoud van de PLG-bijeenkomst, zodat alle deelnemers visueel kunnen meevolgen en foto's kunnen maken voor de notulen.
29Referenties
HTMLVerder lezen
Bouchamma, Y., Basque, M., Giguère, M. & April, D. (2020). Professional Learning Communities. Competency standards for school principals. Québec, QC: Hermann/Presses de l’Université Laval.
Huffman, J.B. & Hipp, K.K. (2003). Professional learning community organizer. In J.B. Huffman and K.K. Kipp (Eds.), Reculturing schools as professional learning communites. Lanham, MD: Scarecrow Education.
Judd.,S. H. (unbekannt) goodreads. Available at: https://www.goodreads.com/quotes/8177249-a-good-plan-is-like-a-road-map-it-shows (12.08.2025)
Kansteiner, K., Welther, S., & Schmid, S. (2023). Professionelle Lerngemeinschaften für Schulleitungen und Lehrkräfte. Chancen des Kooperationsformats für Schulentwicklung und Professionalisierung. Weinheim: Beltz. https://www.beltz.de/fachmedien/erziehungswissenschaft/produkte/details/48917-professionelle-lerngemeinschaften-fuer-schulleitungen-und-lehrkraefte.html
Kansteiner, K. & Welther, S. (2025). Praxishandbuch Professionelle Lerngemeinschaften in Kita und Kita-Grundschul-Kooperationen. Weinheim: Beltz Juventa. www.beltz.de/978-3-7799-8663-8
Maxwell, J.C. (2000). Failing Forward. Turning Mistakes Into Stepping Stones for Success. Nashville: HarpersCollins Leadership.