Μονάδα 1 - Συνεδρία 1

1Εισαγωγή

HTML

1. Εισαγωγή

Αυτή η συνεδρία επικεντρώνεται στη διαπροσωπική διάσταση των Επαγγελματικών Μαθησιακών Κοινοτήτων (ΕΚΜ). Ο κύριος σκοπός της είναι να σας βοηθήσει να αναπτύξετε τις διαπροσωπικές και διαμεσολαβητικές δεξιότητες που απαιτούνται για τη δημιουργία και τη διατήρηση συνεργατικών ομάδων που βασίζονται στην εμπιστοσύνη.

Η οικοδόμηση ισχυρών σχέσεων σε μια ΕΚΜ είναι απαραίτητη, διότι η συνεργασία δεν μπορεί να ευδοκιμήσει χωρίς ψυχολογική ασφάλεια, ενσυναίσθηση και αμοιβαίο σεβασμό. Ως διαμεσολαβητής, πρέπει να μάθετε πώς να χειρίζεστε τα συναισθήματα και τις συγκρούσεις με εποικοδομητικό τρόπο, να προάγετε την ισότιμη συμμετοχή και να καλλιεργείτε ένα κοινό αίσθημα σκοπού μεταξύ των μελών.

Οι στόχοι αυτής της συνεδρίας είναι:
  • • Να αναπτύξετε την ικανότητά σας για ενεργητική ακρόαση με ενσυναίσθηση, χρησιμοποιώντας τις αρχές της Μη Βίαιης Επικοινωνίας (ΜΒΕ) ως βασικό εργαλείο για την ενίσχυση του διαλόγου και των δεσμών της ομάδας.
  • • Να καλλιεργήσετε ισχυρές δυναμικές σχέσεων που υποστηρίζουν τη συνεργασία μέσω της ενσυναίσθησης, της συνειδητοποίησης, της εμπιστοσύνης και του κοινού οράματος εντός της ΕΚΜ.
  • • Να βελτιώσετε τις δεξιότητές σας στη διευκόλυνση και την ηγεσία, ώστε να προάγετε την ισότιμη συμμετοχή, να διασφαλίζετε ότι όλες οι φωνές εκτιμώνται και να καθοδηγείτε τους άλλους προς τη συλλογική μάθηση και την αμοιβαία ευθύνη.

2Μαθησιακά Αποτελέσματα

HTML

Μέχρι το τέλος αυτής της συνεδρίας, θα έχετε:

  • • Αναπτύξει ικανότητες στην οικοδόμηση και διατήρηση θετικών σχέσεων εντός μιας Επαγγελματικής Μαθησιακής Κοινότητας, με βάση την εμπιστοσύνη, την ενσυναίσθηση και τον σεβασμό.
  • • Βελτιώσει τις επικοινωνιακές σας δεξιότητες μέσω της ακρόασης με ενσυναίσθηση και των αρχών της Μη Βίαιης Επικοινωνίας (ΜΒΕ), βελτιώνοντας την ποιότητα του διαλόγου και της συνεργασίας στην ΕΚΜ σας.
  • • Ενισχύσει την ικανότητά σας να διευκολύνετε την ισότιμη συμμετοχή και να προωθήσετε ένα κοινό όραμα που υποστηρίζει τη συλλογική μάθηση.

Το βασικό μαθησιακό αποτέλεσμα αυτής της συνεδρίας είναι να σας βοηθήσει να δημιουργήσετε και να διατηρήσετε ένα κλίμα σχέσεων όπου τα μέλη της Επαγγελματικής Μαθησιακής Κοινότητας (ΕΚΜ)συνεργάζονται αποτελεσματικά, επικοινωνούν με ενσυναίσθηση και χτίζουν αμοιβαία εμπιστοσύνη.


3Μάθηση

HTML

2. Μάθηση

Σε αυτή την ενότητα, θα συμμετάσχετε σε μια σειρά δραστηριοτήτων που έχουν σχεδιαστεί για να εμβαθύνουν την κατανόησή σας για την ακρόαση με ενσυναίσθηση μέσα από το πρίσμα της Μη Βίαιης Επικοινωνίας (ΜΒΕ).

Θα ξεκινήσετε εξερευνώντας επιλεγμένα αποσπάσματα από το βιβλίο «Μη βίαιη επικοινωνία: Μια γλώσσα ζωής» (Marshall B. Rosenberg) που απεικονίζουν κοινά μοτίβα επικοινωνίας που εμποδίζουν την ενσυναίσθηση. Αυτές οι αναγνώσεις θα σας προσκαλέσουν να αναστοχαστείτε τις δικές σας συνήθειες συνομιλίας και να εντοπίσετε ευκαιρίες για πιο συνειδητό και με ενσυναίσθηση διάλογο.

Στη συνέχεια, θα συμμετάσχετε σε διαδραστικές και καθοδηγούμενες ασκήσεις πρακτικής που συνδέουν αυτές τις ιδέες με την πραγματική διευκόλυνση εντός των Επαγγελματικών Μαθησιακών Κοινοτήτων (ΕΚΜ). Καθ' όλη τη διάρκεια αυτής της ενότητας , θα έχετε πρόσβαση σε υποστηρικτικό υλικό, καθοδηγητικές ερωτήσεις και πρακτικά παραδείγματα που θα σας βοηθήσουν να εφαρμόσετε τις αρχές της Μη Βίαιης Επικοινωνίας (ΜΒΕ) για να ενισχύσετε τις σχέσεις, να βελτιώσετε την κατανόηση και να προωθήσετε τη συνεργατική ανάπτυξη εντός των ομάδων σας.

2.1. Ανάγνωση και προβληματισμός: Επικοινωνία που εμποδίζει την ενσυναίσθηση

Σε αυτό το πρώτο μέρος, θα αρχίσετε να εξερευνάτε πώς ορισμένες συνήθειες επικοινωνίας — όπως οι κρίσεις, οι κατηγορίες και η άρνηση ευθύνης — μπορούν να εμποδίζουν την ενσυναίσθηση και τη σύνδεση εντός των ομάδων και των Επαγγελματικών Μαθησιακών Κοινοτήτων (ΕΚΜ).

Μέσα από επιλεγμένα αποσπάσματα από το βιβλίο «Μη βίαιη επικοινωνία: Μια γλώσσα ζωής» (Marshall B. Rosenberg), θα αναστοχαστείτε τους τρόπους με τους οποίους η καθημερινή γλώσσα διαμορφώνει τις σχέσεις και θα ανακαλύψετε ευκαιρίες για την οικοδόμηση ενός πιο συνειδητού και με ενσυναίσθηση διαλόγου στο επαγγελματικό σας περιβάλλον.

4Σχετικά με τις Ηθικολογικές Κρίσεις

HTML

«Ένας τύπος επικοινωνίας που αποξενώνει από τη ζωή είναι η χρήση ηθικολογικών κρίσεων που υπονοούν λάθος ή κακία εκ μέρους των ανθρώπων που δεν ενεργούν σε αρμονία με τις αξίες μας. […]
 Πιστεύω ότι όλες αυτές οι αναλύσεις των άλλων ανθρώπων είναι τραγικές εκφράσεις των δικών μας αξιών και αναγκών. Είναι τραγικές επειδή, όταν εκφράζουμε τις αξίες και τις ανάγκες μας με αυτή τη μορφή, αυξάνουμε την αμυντική στάση και την αντίσταση των ίδιων των ανθρώπων των οποίων η συμπεριφορά μας απασχολεί.»

(Marshall B. Rosenberg, Κεφάλαιο 2)

Σκεφτείτε τις αλληλεπιδράσεις σας ως διευκολυντής ΕΚΜ. Πότε έχετε παρατηρήσει ηθικές κρίσεις να εμφανίζονται στην επικοινωνία της ομάδας;

Πώς η αναγνώριση των αναγκών που κρύβονται πίσω από αυτές τις κρίσεις μπορεί να αλλάξει τον τόνο του διαλόγου και να προωθήσει μια καλύτερη κατανόηση;

5Σχετικά με την Άρνηση Ευθύνης

HTML

«Είμαστε επικίνδυνοι όταν δεν έχουμε συνείδηση της ευθύνης μας για τον τρόπο με τον οποίο συμπεριφερόμαστε, σκεφτόμαστε και αισθανόμαστε. […] Όσο περισσότερο είμαστε σε θέση να συνδέσουμε τα συναισθήματά μας με τις δικές μας ανάγκες, τόσο πιο εύκολο είναι να αποδεχτούμε την ευθύνη αντί να κατηγορούμε τους άλλους.»

(Marshall B. Rosenberg, Κεφάλαιο 2)

Σκεφτείτε μια πρόσφατη κατάσταση στο πλαίσιο της επαγγελματικής σας κοινότητας ή του επαγγελματικού σας περιβάλλοντος, όπου προέκυψαν διαφωνίες ή εντάσεις.

Πώς επηρέασε το αποτέλεσμα αυτής της αλληλεπίδρασης το γεγονός ότι αναλάβατε – ή δεν αναλάβατε – την ευθύνη για τα συναισθήματα και τις ενέργειές σας;

Τι θα μπορούσε να είχε αλλάξει αν όλα τα μέλη είχαν αναγνωρίσει τα συναισθήματα και τις ανάγκες τους;

6Σχετικά με τις Ρίζες της Επικοινωνίας που Αποξενώνει από τη Ζωή

HTML

«Στη ρίζα πολλών, αν όχι όλων, των μορφών βίας – είτε λεκτικής, ψυχολογικής είτε σωματικής – βρίσκεται ένας τρόπος σκέψης που αποδίδει την αιτία της σύγκρουσης στην αδικία των αντιπάλων και μια αντίστοιχη αδυναμία να σκεφτεί κανείς τον εαυτό του ή τους άλλους με όρους ευαλωτότητας – τι μπορεί να αισθάνεται, να φοβάται, να επιθυμεί, να του λείπει.»

(Marshall B. Rosenberg, Κεφάλαιο 2)

Ως διαμεσολαβητής, τι σημαίνει για εσάς στην πράξη το «να βλέπετε τους άλλους μέσα από την ευαλωτότητά τους»;

Πώς θα μπορούσε η υιοθέτηση αυτής της προοπτικής να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζετε τις διαφωνίες, τις εντάσεις ή τις συναισθηματικές αντιδράσεις εντός της ΕΚΜ σας;

Με ποιους τρόπους αυτή η αλλαγή θα μπορούσε να ενισχύσει την εμπιστοσύνη και τη σύνδεση μεταξύ των μελών;

7Από τη σκέψη στην πράξη: Αναγνωρίζοντας τα μοτίβα επικοινωνίας

HTML

Από τη σκέψη στην πράξη: Αναγνωρίζοντας τα μοτίβα επικοινωνίας

Τώρα που έχετε εξερευνήσει πώς οι ηθικολογικές κρίσεις, η άρνηση ευθύνης και η επικοινωνία που αποξενώνει από τη ζωή μπορούν να εμποδίσουν την ενσυναίσθηση, ήρθε η ώρα να εφαρμόσετε αυτές τις ιδέες σε ένα πραγματικό πλαίσιο.

Στην ακόλουθη διαδραστική άσκηση, θα δείτε έξι σύντομα σενάρια που αντικατοπτρίζουν συνήθεις καταστάσεις εντός των Επαγγελματικών Μαθησιακών Κοινοτήτων (ΕΚΜ). Ο στόχος σας είναι να αποφασίσετε ποιος τύπος επικοινωνίας αντιπροσωπεύει κάθε παράδειγμα.

Σενάρια προς Ταξινόμηση (6)

Ηθικές Κρίσεις

Ηθικές Κρίσεις

Άρνηση Ευθύνης

Άρνηση Ευθύνης

Επικοινωνία που Αποξενώνει από τη ζωή

Επικοινωνία που Αποξενώνει από τη ζωή

8Εξάσκηση του διαλόγου με ενσυναίσθηση

HTML

Αφού προσδιορίσαμε τα κύρια μοτίβα επικοινωνίας που εμποδίζουν την ενσυναίσθηση, περνάμε τώρα σε μια πιο πρακτική εξερεύνηση του τρόπου με τον οποίο ο διάλογος με ενσυναίσθηση μπορεί να εφαρμοστεί σε πραγματικές καταστάσεις.

Πριν προχωρήσουμε στην πρακτική άσκηση, αφιερώστε λίγο χρόνο για να παρακολουθήσετε αυτό το σύντομο βίντεο (σαρώστε τον παρακάτω QR κωδικό) που παρουσιάζει τις βασικές ιδέες από το βιβλίο Μη Βίαιη Επικοινωνία (ΜΒΕ) του Μάρσαλ Ρόζενμπεργκ.

Αφού παρακολουθήσετε το βίντεο, θυμηθείτε πώς ο Rosenberg εξηγεί τα τέσσερα συστατικά της Μη Βίαιης Επικοινωνίας και πώς η ενσυναίσθηση αλλάζει την ποιότητα του διαλόγου. Έχετε κατά νου αυτές τις αρχές για την άσκηση.

Εργαστείτε ατομικά ή με έναν συνεργάτη (εάν είναι δυνατόν). Φανταστείτε μια τυπική επαγγελματική κατάσταση στο πλαίσιο της ΕΚΜ σας:

Ένας συνάδελφος έρχεται επανειλημμένα απροετοίμαστος στις συναντήσεις της ομάδας. Νιώθετε απογοητευμένος επειδή ο χρόνος της ομάδας είναι περιορισμένος.

Χρησιμοποιώντας το πλαίσιο του Rosenberg, γράψτε ή πείτε δυνατά και τις δύο πλευρές της συζήτησης ακολουθώντας τα παρακάτω στάδια:

  1. Παρατήρηση: Περιγράψτε τι συνέβη χωρίς να κρίνετε ή να αποδώσετε ετικέτες.
  2. Συναισθήματα: Εκφράστε πώς αισθάνεστε σε σχέση με αυτό που παρατηρήσατε.
  3. Ανάγκες: Εντοπίστε τις ανικανοποίητες ανάγκες πίσω από αυτά τα συναισθήματα.
  4. Αίτημα: Προσδιορίστε τις ανεκπλήρωτες ανάγκες που κρύβονται πίσω από αυτά τα συναισθήματα.

(Παράδειγμα: «Όταν τα υλικά δεν είναι έτοιμα στην αρχή της συνάντησής μας, νιώθω ένταση επειδή εκτιμώ την αποτελεσματική χρήση του χρόνου μας. Θα ήσασταν διατεθειμένοι να τα μοιραστείτε μαζί μας εκ των προτέρων την επόμενη φορά;»)

Αφού ολοκληρώσετε τη δική σας εκδοχή, σκεφτείτε ή μοιραστείτε (στο φόρουμ, στο chat ή σε γραπτή σημείωση):

  •  Ποιο από τα τέσσερα βήματα σας φάνηκε πιο φυσικό; Ποιο ήταν το πιο δύσκολο;
  • Ποιες συνθήκες σας βοηθούν να διατηρήσετε την ενσυναίσθηση και την αυτογνωσία κατά τη διάρκεια μιας σύγκρουσης;
  • Η ενσυναίσθηση σημαίνει αποφυγή του θυμού ή ο θυμός μπορεί επίσης να εκφραστεί με ενσυναίσθηση;
  • Ποιες προσωπικές στάσεις ή δεξιότητες είναι απαραίτητες για την αποτελεσματική χρήση της μεθοδολογίας του Rosenberg;

9Ημερολόγιο κύκλου αντίληψης – Έκδοση Μη Βίαιης Επικοινωνίας (ΜΒΕ)

HTML

Αφού εξερευνήσατε και εξασκηθήκατε στις αρχές της Μη Βίαιης Επικοινωνίας (ΜΒΕ), σας προσκαλούμε τώρα να μεταφέρετε αυτές τις ιδέες στη δική σας Επαγγελματική Μαθησιακή Κοινότητα (ΕΚΜ). Η ακόλουθη δραστηριότητα προσφέρει ένα εργαλείο αναστοχασμού που μπορεί να σας βοηθήσει να ενσωματώσετε σταδιακά την ενσυναίσθηση και τη συνειδητή επικοινωνία στις καθημερινές σας αλληλεπιδράσεις ως διαμεσολαβητής.

Αυτή η πρακτική αναστοχασμού είναι εμπνευσμένη από το αρχικό εργαλείο Perception Circle, το οποίο έχει προσαρμοστεί εδώ χρησιμοποιώντας τα τέσσερα στοιχεία της Μη Βίαιης Επικοινωνίας.

Αφιερώνοντας λίγα λεπτά κάθε μέρα για να παρατηρήσουν, να αναγνωρίσουν συναισθήματα και ανάγκες και να εξετάσουν πιθανά αιτήματα, οι διαμεσολαβητές αντικαθιστούν σταδιακά τις αυτόματες αντιδράσεις με συνειδητές και με ενσυναίσθηση απαντήσεις.


Δομή εβδομαδιαίας αναστοχαστικής πρακτικής

Ημέρα Εστίαση της αναστοχαστικής πρακτικής Κατευθυντήρια ερώτηση
Δευτέρα Παρατήρηση Τι παρατήρησα (χωρίς να κρίνω) σε όσα μου ειπώθηκαν κατά τη διάρκεια μιας αλληλεπίδρασης της ΕΚΜ;
Τρίτη Συναισθήματα Ποια συναισθήματα μου προκάλεσε αυτή η επικοινωνία;
Τετάρτη Ανάγκες (των άλλων) Ποιες ανάγκες μπορεί να κρύβονταν πίσω από αυτά που μου είπαν;
Πέμπτη Ανάγκες (δικές μου) Ποιες ανάγκες κρύβονταν πίσω από την αντίδρασή μου;

Χρησιμοποιήστε το Ημερολόγιο του Κύκλου Αντίληψης κατά τη διάρκεια μιας εβδομάδας της εργασίας σας στην ΕΚΜ. Καταγράψτε καθημερινά σύντομες σημειώσεις σε ένα φυσικό σημειωματάριο, στο Google Doc ή στο κοινόχρηστο Padlet.

Την Παρασκευή, αφιερώστε λίγα λεπτά για να αναθεωρήσετε την εβδομάδα σας και να εντοπίσετε τυχόν επαναλαμβανόμενα μοτίβα ή ιδέες. Εάν είναι δυνατόν, προσκαλέστε τα μέλη της ΕΚΜ να συμμετάσχουν σε μια κοινή συζήτηση στο τέλος της εβδομάδας για να συζητήσουν πώς η συνειδητοποίηση των αναγκών και η ενσυναίσθηση επηρέασαν τη δυναμική της ομάδας.

Μέχρι το τέλος της εβδομάδας, οι συντονιστές θα έχουν:

  • Εξασκηθεί στις τέσσερις συνιστώσες της Μη Βίαιης Επικοινωνίας (ΜΒΕ) σε πραγματικές αλληλεπιδράσεις.
  • Αυξήσει την ευαισθητοποίησή τους σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο τα συναισθήματα και οι ανάγκες διαμορφώνουν την επικοινωνία.
  • Ενισχύσει την ποιότητα των σχέσεων και την ενσυναίσθηση εντός των ομάδων της ΕΚΜ.

10Περαιτέρω βΙβλιογραφία

HTML

3. Περαιτέρω βΙβλιογραφία 

Προτάσεις για αναγνώσεις που προσφέρουν επιπλέον πληροφορίες σχετικά με το θέμα της συνεδρίας. 

Για να εμβαθύνετε την κατανόησή σας σχετικά με τη Μη Βίαιη ΕπΙκοΙνωνία και τις Επαγγελματικές Μαθησιακές Κοινότητες, ακολουθούν μερικές πολύτιμες πηγές: 

Βιβλία & Άρθρα 


Ιστοσελίδες 

  • Το Κέντρο για τη Μη Βίαιη Επικοινωνία. Προσφέρει άρθρα, διαδικτυακά μαθήματα και παγκόσμιους εκπαιδευτικούς πόρους με βάση την ΜΒΕ. 
  • AllThingsPLC. Ένας ολοκληρωμένος ιστότοπος για τον τρόπο δημιουργίας και υποστήριξης της ΕΚΜ, με πραγματικά παραδείγματα από σχολεία σε όλο τον κόσμο. 
  • MindShift από το KQED. Άρθρα και πληροφορίες σχετικά με την καινοτομία στην εκπαίδευση, συμπεριλαμβανομένης της συναισθηματικής νοημοσύνης και της συνεργασίας των εκπαιδευτικών. 
  • Edutopia. Αναζητήστε θέματα όπως «ομάδες συνεργασίας» ή «ενσυναίσθηση στην εκπαίδευση» για να βρείτε στρατηγικές και ιστορίες βασισμένες σε αποδεικτικά στοιχεία. 


Περισσότερες δραστηριότητες για εφαρμογή στην ΕΚΜ σας 

Μπορείτε να βρείτε περισσότερες δραστηριότητες και πρακτικούς πόρους σχετικά με αυτό το θέμα στον ιστότοπο LEAFAP. 

Αυτά τα υλικά επεκτείνουν τις ιδέες που εξετάστηκαν σε αυτή τη συνεδρία και προσφέρουν επιπλέον εργαλεία για την υποστήριξη της αναστοχαστικής σκέψης, της συνεργασίας και της επαγγελματικής ανάπτυξης στο πλαίσιο της ΕΚΜ σας. 

11Αναστοχασμός

HTML

4. Αναστοχασμός 

Στις προηγούμενες ενότητες, εξερευνήσατε βασικές στρατηγικές και εργαλεία για την ενίσχυση της συνεργατικής εργασίας μέσα από το πρίσμα της Μη Βίαιης Επικοινωνίας (ΜΒΕ) και των Επαγγελματικών Μαθησιακών Κοινοτήτων (ΕΚΜ). Τώρα είναι η ώρα να σταματήσετε, να αναστοχαστείτε και να συνδέσετε αυτές τις ιδέες με το δικό σας πλαίσιο. 

Χρησιμοποιήστε τις ακόλουθες ερωτήσεις για να καθοδηγήσετε τον αναστοχασμό σας: 

  • Ποιες τρεις ιδέες ή εργαλεία θα επισημάνατε από τη σημερινή ενότητα; 
  • Τι μάθατε που άλλαξε τον τρόπο σκέψης σας σχετικά με την επικοινωνία ή τη συνεργασία; 
  • Ποιες τρεις ερωτήσεις θέτετε στον εαυτό σας τώρα, μετά από αυτή την μαθησιακή εμπειρία; 
  • Ποιο μικρό βήμα θα μπορούσατε να κάνετε αύριο για να το εφαρμόσετε στην ομάδα της ΕΚΜ σας;